วันมาฆบูชา ถือว่าเป็นวันสำคัญ เรียกว่า วันมหาสันนิบาต หรือจาตุรงคสันนิบาต คือวันประชุมใหญ่อันประกอบด้วยองค์ ๔ คือ ๑.พระภิกษุสงฆ์ซึ่งเป็นพุทธสาวก จำนวน ๑,๒๕๐ องค์ มาประชุมพร้อมกันโดยมิได้นัดหมาย ๒.พระพุทธสาวกเหล่านี้ล้วนเป็นเอหิภิกขุอุปสัมปทา คือ เป็นผู้ที่พระพุทธองค์ประทานการอุปสมบทด้วยพระองค์เอง
๓.พระภิกษุสงฆ์ทั้งหมดเป็นพระอรหันต์ ๔.วันนั้นเป็นวันเพ็ญ เดือนมาฆะ คือพระจันทร์เสวยมาฆฤกษ์ ในวันดังกล่าวพระผู้มีพระภาคทรงประกาศหลักธรรมสำคัญทางพระพุทธศาสนาเหมือนรัฐธรรมนูญที่ใช้เป็นแม่บทสำคัญสูงสุดของประเทศ หลักธรรมสำคัญของพุทธศาสนา คือ การแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ เป็นประกาศหลักธรรมสำคัญอันเป็นแนวทางในการปฏิบัติ เพื่อนำไปเผยแผ่พระพุทธศาสนา ซึ่งมีหลักการที่สำคัญอยู่ ๓ ประการ ที่เป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา ประกอบด้วย
๑.สพฺพปาปสฺส อกรณํ คือ การไม่ทำบาปทั้งปวง ได้แก่ การงดเว้น การลดละ และเลิกทำบาปทั้งปวง ซึ่งได้แก่อกุศลกรรมบถ ๑๐ ทางแห่งความชั่ว ๑๐ ประการ
๒.กุสลสูปสมฺปทํ คือ การยังกุศลให้ถึงพร้อม ได้แก่ การทำแต่ความดี ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญจิตภาวนา พระพุทธเจ้าตรัสว่า ปาฏิโมกเข จ สํวโร ได้แก่ การสำรวมกาย วาจา และใจ การรักษาศีล การรักษาวินัยอย่างเคร่งครัด ให้ทำแต่ความดี งดเว้นจากความชั่ว
๓.สจิตฺตปริโยทปนํ คือ การทำจิตใจของตนให้ผ่องใส ให้สงบปราศจากนิวรณ์ ซึ่งเป็นธรรมอันกั้นจิต ขัดขวางจิตของเราไม่ให้บรรลุ หรือไม่ให้เข้าถึงความดี
พระพุทธศาสนานั้น มีจุดหมายสูงสุดอันได้แก่พระนิพพาน คือการดับสูญ การสิ้นทุกข์ หมดจากกิเลสเครื่องเศร้าหมอง และความทุกข์ทั้งปวง อันจะทำสำเร็จได้ด้วยการพึ่งตนเอง พากเพียรด้วยตนเอง ไม่ใช่สำเร็จด้วยการอ้อนวอนขอจากเทพเจ้าองค์ใดองค์หนึ่ง นโยบายหรืออุดมการณ์ ๔ ประการนั้น ได้แก่ ๑.ขนฺติ ปรมํ ตโป ตีติกฺขา หมายถึง ความอดทน คือความอดกลั้น ในการฝึกตน เพื่อบรรลุจุดหมายในการไม่ทำบาปทั้งทางกาย วาจา และใจ
๒.นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา หมายถึง พระพุทธเจ้าทั้งหลายตรัสว่า นิพพานเป็นบรมธรรมเป็นธรรมอันสูงสุด ๓.น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี หมายถึงผู้ทำร้ายสัตว์ ทำร้ายผู้อื่นไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต และ ๔.สมโณ โหติ วิเหฐยนฺโต หมายถึง ผู้เบียดเบียนผู้อื่นไม่ชื่อว่า เป็นสมณะ
ที่มา: คมชัดลึก
